⚠️ Trang này kết nối bạn với các đối tác và thị trường liên kết của Atovia. Chúng tôi có thể nhận hoa hồng từ các đối tác liên kết cho các hoạt động được thực hiện thông qua các liên kết này. Ưu đãi giảm giá có thể thay đổi bất cứ lúc nào theo chính sách! Hãy yên tâm, không có chi phí bổ sung nào cho bạn! Chúng tôi hy vọng điều này sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian tìm kiếm các mặt hàng phù hợp!
- Beauty mark là gì? Có phải nốt ruồi không?
- Cơ chế hình thành: tế bào hắc tố tụ lại thành cụm
- Nốt ruồi bẩm sinh và nốt ruồi xuất hiện về sau
- Nốt ruồi thường xuất hiện vào giai đoạn nào?
- Nội tiết tố: dậy thì và thai kỳ
- Ánh nắng mặt trời ảnh hưởng thế nào?
- Đừng gán mọi vết sẫm màu là nốt ruồi
- Khi nào cần đi khám? Quy tắc ABCDE
- Vì sao không nên tự đốt, cắt hoặc xóa nốt ruồi tại nhà?
- Câu hỏi thường gặp
- Kết luận
Vì sao có người sở hữu một “nốt ruồi duyên” nổi bật trên gương mặt, còn người khác thì gần như không có? Câu hỏi này khiến nhiều người tò mò về cách nốt ruồi hình thành trên da. Trước hết cần nói rõ: “beauty mark” là cách gọi thường ngày, không phải một thuật ngữ y khoa chính thức. Bài viết này giải thích nốt ruồi được tạo ra như thế nào, những yếu tố nào có thể ảnh hưởng đến nó, và khi nào bạn nên để bác sĩ da liễu kiểm tra.
- “Beauty mark” là cách gọi đời thường, thường chỉ nốt ruồi thông thường trên mặt.
- Nốt ruồi hình thành khi tế bào tụ lại thành cụm, phần lớn là tế bào hắc tố tạo sắc tố.
- Nốt ruồi có thể có từ lúc sinh ra hoặc xuất hiện về sau, chủ yếu ở thời thơ ấu và tuổi vị thành niên.
- Nội tiết tố và ánh nắng có thể làm nốt ruồi sẫm màu hơn hoặc to hơn.
- Nốt ruồi mới hoặc nốt ruồi thay đổi cần được bác sĩ da liễu đánh giá; không nên tự xóa tại nhà.
Beauty mark là gì? Có phải nốt ruồi không?
Cụm từ “beauty mark” thường dùng để chỉ nốt ruồi thông thường trên khuôn mặt. Về mặt y khoa, đó có thể là một dạng nốt ruồi, gọi là nevi (số nhiều của nevus) [S1].
Tuy nhiên, đây là từ ngữ đời thường chứ không phải chẩn đoán y khoa. Có người dùng nó cho một nốt ruồi nhỏ, có người dùng cho một vết sẫm màu trên mặt. Vì vậy, không phải vết sẫm màu nào cũng là nốt ruồi [S1].
Cơ chế hình thành: tế bào hắc tố tụ lại thành cụm
Bình thường, các tế bào tạo màu phân bố khá đều trên da nên màu da tương đối đồng nhất. Nốt ruồi xuất hiện khi các tế bào không rải đều mà tập trung lại một chỗ và phát triển thành cụm. Phần lớn các tế bào này là tế bào hắc tố (melanocyte), loại tế bào chuyên tạo sắc tố [S2].
Bạn có thể hình dung như sau: màu da đều giống một lớp sơn phủ mỏng trải đều, còn nốt ruồi giống một điểm sắc tố được dồn lại ở một vị trí, nên nhìn thấy sậm hơn vùng da xung quanh.
Nốt ruồi bẩm sinh và nốt ruồi xuất hiện về sau
Không phải nốt ruồi nào cũng xuất hiện cùng một thời điểm. Có nốt ruồi đã hiện diện từ lúc sinh ra, cũng có nốt ruồi hình thành sau khi sinh và được gọi là nốt ruồi mắc phải [S3].
| Tiêu chí | Nốt ruồi bẩm sinh | Nốt ruồi mắc phải |
|---|---|---|
| Thời điểm xuất hiện | Có từ lúc sinh ra | Hình thành sau khi sinh |
| Cách gọi | Nốt ruồi bẩm sinh | Nốt ruồi mắc phải (hậu thiên) |
| Điều cần nhớ | Nên được bác sĩ theo dõi khi có thay đổi | Nốt ruồi mới ở người lớn nên được bác sĩ đánh giá |
Nốt ruồi thường xuất hiện vào giai đoạn nào?
Phần lớn nốt ruồi xuất hiện ở thời thơ ấu và tuổi vị thành niên. Khi trẻ lớn lên, các nốt ruồi cũng có thể lớn dần theo cơ thể [S4].
Vì vậy, một nốt ruồi mới xuất hiện ở người đã trưởng thành đáng được chú ý hơn. Bạn không cần quá lo lắng, nhưng nên nhờ bác sĩ da liễu đánh giá để yên tâm [S4][S6].
Nội tiết tố: dậy thì và thai kỳ
Thay đổi nội tiết trong tuổi dậy thì hoặc khi mang thai có thể khiến nốt ruồi sẫm màu hơn hoặc to hơn [S2][S5].
Tuy vậy, không nên kết luận rằng một nốt ruồi cụ thể chỉ do nội tiết tố gây ra. Đây chỉ là một yếu tố có thể ảnh hưởng. Nếu nốt ruồi đổi nhanh, ngứa, chảy máu hoặc có hình dạng không đối xứng, hãy đi khám để bác sĩ đánh giá thay vì tự cho rằng đó là thay đổi bình thường.
Ánh nắng mặt trời ảnh hưởng thế nào?
Nốt ruồi hay gặp ở những vùng da tiếp xúc nhiều với nắng, và sau khi phơi nắng, nốt ruồi có thể sẫm màu hơn [S2]. Mayo Clinic cũng cho biết trẻ không được chống nắng đầy đủ có xu hướng có nhiều nốt ruồi hơn [S5].
Điều này cho thấy ánh nắng có liên quan đến số lượng và màu sắc của nốt ruồi, nhưng chưa đủ để khẳng định nắng là nguyên nhân của từng nốt ruồi ở mỗi người. Nguyên tắc chung vẫn là chống nắng đầy đủ cho cả gia đình, đặc biệt là trẻ nhỏ.
Đừng gán mọi vết sẫm màu là nốt ruồi
Vì “beauty mark” là cách gọi thông thường nên nó có thể bao gồm cả những vết sẫm màu trên mặt không phải nốt ruồi [S1]. Bạn không nên tự suy đoán loại tổn thương da chỉ bằng mắt thường.
🛒 Sản phẩm đề xuất
Nếu không chắc một vết sẫm màu thuộc loại nào, cách an toàn nhất là để bác sĩ da liễu kiểm tra và tư vấn.
Khi nào cần đi khám? Quy tắc ABCDE
Hầu hết nốt ruồi là lành tính, nhưng nốt ruồi mới hoặc nốt ruồi thay đổi, đặc biệt ở người lớn, có thể là dấu hiệu của u hắc tố (một dạng ung thư da). Hãy đến bác sĩ da liễu nếu nốt ruồi to ra, ngứa, chảy máu hoặc đổi hình dạng, màu sắc [S4][S6].
| Chữ cái | Ý nghĩa | Cần chú ý |
|---|---|---|
| A | Bất đối xứng | Hai nửa nốt ruồi không giống nhau |
| B | Viền không đều | Đường viền gồ ghề, mờ hoặc răng cưa |
| C | Nhiều màu | Một nốt ruồi có nhiều sắc độ khác nhau |
| D | Thay đổi kích thước | Nốt ruồi to ra theo thời gian |
| E | Tiến triển | Thay đổi về hình dạng, màu sắc hoặc triệu chứng |
Lưu ý rằng không thể chỉ dựa vào kích thước để kết luận một nốt ruồi an toàn hay không [S5].
Bạn có thể thỉnh thoảng tự quan sát nốt ruồi của mình, chụp ảnh hoặc ghi lại những thay đổi theo tiêu chí ABCDE để trao đổi với bác sĩ khi cần.
Vì sao không nên tự đốt, cắt hoặc xóa nốt ruồi tại nhà?
Tự đốt, cắt hoặc xóa nốt ruồi tại nhà có nguy cơ gây nhiễm trùng và để lại sẹo. Quan trọng hơn, cách làm này có thể làm chậm việc phát hiện ung thư da vì nốt ruồi không được đánh giá đúng cách [S2][S6].
Nếu muốn xử lý nốt ruồi vì lý do thẩm mỹ, hãy nhờ bác sĩ da liễu đánh giá trước khi quyết định.
Câu hỏi thường gặp
Nốt ruồi có thể xuất hiện khi đã trưởng thành không?
Phần lớn nốt ruồi xuất hiện từ nhỏ đến tuổi vị thành niên [S4]. Nốt ruồi mới ở người lớn nên được bác sĩ da liễu đánh giá [S4][S6].
Phơi nắng có làm mọc thêm nốt ruồi không?
Ánh nắng có liên quan đến số lượng và màu sắc nốt ruồi, chẳng hạn trẻ thiếu chống nắng có xu hướng có nhiều nốt ruồi hơn [S5]. Tuy nhiên, chưa thể khẳng định mối quan hệ nhân quả cho từng người.
Nốt ruồi sẫm màu khi mang thai có đáng lo không?
Thay đổi nội tiết có thể làm nốt ruồi sẫm hoặc to hơn [S2][S5]. Nếu nốt ruồi đổi nhanh, ngứa, chảy máu hoặc không đối xứng, hãy đi khám để bác sĩ đánh giá.
“Beauty mark” có phải chẩn đoán y khoa không?
Không. Đây là cách gọi đời thường, có thể chỉ nốt ruồi nhỏ trên mặt hoặc một vết sẫm màu [S1].
Khi nào cần đi khám ngay?
Khi nốt ruồi to ra, ngứa, chảy máu, đổi hình dạng hoặc màu sắc, hoặc khi có nốt ruồi mới ở người lớn [S4][S6].
Kết luận
Tóm lại, nốt ruồi là cụm tế bào, phần lớn là tế bào hắc tố, tụ lại thay vì phân bố đều trên da. Ánh nắng và thay đổi nội tiết có thể làm nốt ruồi sẫm màu hơn hoặc to hơn, nhưng không nên quy một nốt ruồi cụ thể cho một nguyên nhân duy nhất. Khi có thay đổi bất thường, hãy để bác sĩ da liễu kiểm tra và không tự xử lý tại nhà.
Bạn có nốt ruồi mới hoặc nốt ruồi đang thay đổi? Hãy đặt lịch khám với bác sĩ da liễu để được đánh giá chính xác.
- L’Oréal Paris, “Are Beauty Marks and Moles the Same Thing?” — lorealparisusa.com
- Cleveland Clinic, “Moles: What They Are, Causes, Types & Examination” — my.clevelandclinic.org
- American Academy of Dermatology (AAD), “Moles: Who gets and types” — aad.org
- American Academy of Dermatology (AAD), “Moles: Overview” — aad.org
- Mayo Clinic, “Moles: Symptoms and causes” — mayoclinic.org
- American Academy of Dermatology (AAD), “When is a mole a problem?” — aad.org
{“prompt”:”Close-up of a single small dark mole on a woman’s cheek, soft natural window light, clean skin, shallow depth of field, editorial beauty photography”},
{“prompt”:”Macro view of skin surface showing an evenly toned area next to a small concentrated pigmented spot, soft diffused light, neutral background”},
{“prompt”:”Newborn baby’s hand resting on a soft white blanket, with a tiny birthmark visible on the forearm, warm natural light, gentle close-up”},
{“prompt”:”Teenage girl smiling in a bright bedroom, soft daylight on her face, casual portrait, medium shot”},
{“prompt”:”Pregnant woman in a calm living room gently touching her belly, soft warm light, lifestyle photography, medium shot”},
{“prompt”:”Family walking outdoors on a sunny day wearing hats and applying sunscreen on a child’s face, bright natural light, candid shot”},
{“prompt”:”Woman looking at her face in a bathroom mirror, checking her skin closely, soft morning light, clean minimal bathroom”},
{“prompt”:”Dermatologist examining a patient’s cheek with a dermatoscope in a bright clinic, professional setting, over-the-shoulder shot”},
{“prompt”:”Clean flat lay of a skincare routine with a bottle of sunscreen, a small mirror and a notebook on a white table, soft overhead light”},
{“prompt”:”Doctor and patient talking at a desk in a bright consultation room, friendly atmosphere, medium shot, natural light”},
{“prompt”:”Woman smiling confidently outdoors with healthy glowing skin, soft golden hour light, portrait with shallow depth of field”}
]}
Bạn muốn xem thêm so sánh và hướng dẫn mua hàng?
Tham gia cộng đồng của chúng tôi
Khi trích dẫn bài viết này
Nguồn: Atovia (Atovia). https://atovia.kr